Dış Gebeliğin görülme sıklığı özellikle yardımcı üreme tekniklerinin artması ile 20/ 1000’lere erişti. Yalnız dış gebelikten sakınabilmenin en etkin yolu, erken gebelik haftalarından başlayarak doktor kontrolünde olmak.

Konu hakkında detaylı bilgi veren ve dış gebelik hakkında bilinmesi gerekenleri anlatan Erdem Hastahanesi Tüp Bebek Klinik Sorumlusu Doç. Dr. Serap Yaltı, “Gebelik mahsülü olan embriyonun rahim dışında yuvalanmasına dış gebelik denir. Bunların % 95 i fallop tüpünde görülür.Hastalığın görülme sıklığı  özellikle yardımcı üreme tekniklerinin artması ile fazlalaşmıştır.  Duyarlı gebelik testleri olan  β hCG ölçümleri ile erkenden tanı koymak mümkün hale gelebilmektedir. Buna karşın teşhis koymak bazen zaman alabilir.”

Dış gebelikte geç kalmak anne için tehlikeli

Geç kalmanın annede iç kanama nedeniyle tehlikeli olabileceğini vurgulayan Doç Dr. Yaltı,  Normal oluşan bir gebelikte yumurtlama olduğunda, yumurta kendi tarafındaki tüp tarafından içine alınır. İlişkiyle vajene dökülen spermler ise hızla yol katederek tüpte ilerleyen yumurtanın çevresini sararlar. Bu spermlerden biri yumurtanın içine girerek onu döller. Döllenen yumurta ( zigot) bölüne bölüne 6 gün boyunca tüpte seyahatini tamamlayarak rahime ulaşır ve rahim duvarına yapışır. Yani aslında her normal gebelik tüpte başlar ve 6 günün sonunda rahim içine yuvalanma olur. Dış gebelikte ise bu gezinin rotası , süresi türlü nedenlerle aksar ve döllenmiş yumurta   ya fallop tüplerinde kalır veya  yumurtalıklarda, karın içinde herhangi bir yerde, rahim ağzında yuvalanma olabilir. Bu lokalizasyondaki gebeliklerin hiçbiri miada ulaşamaz. Çok nadiren karın içinde yerleşen dış gebelikler ileri gebelik haftalarına ve hatta miada kadar sürebilmektedir. Heterotopik gebelikte ise hem rahim içinde hem de rahim dışında herhangi biryerde  gebelik oluşur. Bu yardımcı üreme tekniklerinin yaygın hale gelmesinden sonra eskiye oranla daha sık görülebilmektedir.

Dış gebelik fallop tüpleri olarak adlandırılan kanallarda geçirilmiş enfeksiyonlara bağlı yapışıklık olanlarda, daha önce dış gebelik geçirenlerde, tüplere cerrahi uygulananlarda, progesteron kullanımında  daha sık görülür. Dış gebelik teşhisi koymak bazen zor olabilir. Zira normal gebelik, düşük tehdidi, rüptüre yumurtalık kistleri, yumurtalığın kendi etrafında dönmesi, apandisit, gastroenterit gibi durumlarla karışabilir.Vakaların % 20 si ancak acil operasyona alınacak safhada teşhis edilebilir.
Vakaların hemen hepsinde yumurtalık bölgesine uyan kısımda ağrı, % 75 vakada vajinal ara kanamalar, adet gecikmesi, vakaların 1/ 3 ünde de bayılmaya kadar giden halsizlik olabilir.

Dış gebelik teşhisinde β hCG  testi önemli.

Dış gebelik teşhisinde elimizdeki en önemli silah β hCG testidir. Test değeri 1500mIU/ml olduğunda gebelik kesesi vajinadan yapılan ultrasonografide görülmelidir. Normal giden bir rahimiçi gebelikte β hCG artışı 48 saatte bir evvelki değerinin %60 ı kadar artmalıdır. Ultrasonografide boş bir rahim içi kavite , yumurtalıklara uyan bölgede kitle varlığı erken olgularda  görülmemekle  beraber , ilerlemiş vakalarda rahim dışında canlı olduğu gözlenen embriyo bile görülebilir. Hem tanının kesinleşmesi , hem de tedavi açısından laporoskopi düşünülebilir. Son yıllarda özellikle erken tanı konan dış gebelik vakalarında methotrexate denilen ilacın kullanılması ile cerrahiye ihtiyaç azalmıştır. Bazen ilaç kullanımına rağmen cerrahi gerekebilir, bu vakadan vakaya değişebilir. Kan uyuşmazlığı olan olgulara dış gebelik geçirilmesi durumunda Rho (D) immuno globulin verilmelidir. Yine son yıllarda dış  gebeliğin hemen tüm lokalizasyonlarında ultrason eşliğinde yapılan kese aspirasyonu ve ardından ilaç uygulanması da çok yaygın kullanılmaktadır. İç kanamalı halde ve acil olarak gelen vakalarda ise , hastanın durumu göz önüne alınarak açık cerrahi uygulanabilir.” dedi.