İlk Kadın Doğum Muayenesinde Ne Yapılır?

16.04.2026

İlk kadın doğum muayenesi, üreme sağlığının korunması ve olası patolojilerin erken teşhis edilmesi adına kadın yaşamındaki en kritik sağlık adımlarından biridir. Bu süreç genellikle cinsel yaşamın başlamasıyla veya ergenlik dönemindeki hormonal değişimlerle birlikte gündeme gelir. Profesyonel bir sağlık kuruluşunda Kadın Hastalıkları ve Doğum branşına başvurulduğunda, uzman hekimler tarafından kapsamlı bir fiziksel ve teknolojik değerlendirme yapılır. Pek çok kişi için ilk kadın doğum muayenesi süreci, mahremiyet ve belirsizlik nedeniyle endişe verici görünse de modern tıp yöntemleri bu işlemi oldukça konforlu hale getirmiştir. Tıbbi prosedürler, hastanın yaşına, şikayetlerine ve medeni durumuna göre özel olarak planlanır. Sağlıklı bir yaşam döngüsü için bu kontrollerin aksatılmadan, periyodik bir düzen içerisinde gerçekleştirilmesi önerilir.

Jinekolojik Muayene Nedir?

Kadın üreme sistemini oluşturan dış genital organlar, vajina, rahim ağzı, rahim ve yumurtalıkların klinik olarak değerlendirilmesine jinekolojik muayene nedir sorusunun yanıtı olarak bakılabilir. Bu işlem, hem koruyucu sağlık taramalarını hem de mevcut hastalıkların tanı ve tedavi süreçlerini kapsayan çok yönlü bir disiplindir. Rutin bir jinekolojik muayene, belirti vermeyen sinsi rahatsızlıkların erken evrede yakalanmasını sağlayan en etkili yöntemdir. Özel hastanelerin teknik altyapısı, bu kontrollerin en ileri görüntüleme cihazları ile desteklenmesine imkan tanır. Hekimler, jinekolojik muayene sırasında sadece fiziksel bulgulara değil, aynı zamanda laboratuvar analizlerine de dayanarak sonuçlara ulaşır. Kadın sağlığının sürdürülebilirliği, bu muayenelerin uzman bir bakış açısıyla ve modern tıbbın gereklerine uygun olarak yapılmasına bağlıdır.

Hangi durumlarda jinekolojik muayeneye gidilmeli?

Kadın sağlığını tehdit edebilecek riskleri minimize etmek adına şu durumlarda tıbbi görüş alınmalıdır:

• Adet döngüsünde meydana gelen aşırı kanama, ara kanama veya adet görememe durumları.
• Gebelik planlayan kadınların, vücutlarını bu sürece hazırlamak için yaptıracağı hamilelik öncesi jinekolojik muayene görüşmeleri.
• Doğum eylemi sonrasında rahim ve pelvik tabanın toparlanmasını izleyen doğumdan sonra kadın doğum muayenesi takipleri.
• Genital bölgede fark edilen kitle, siğil, yara veya anormal yapılar.
• Nedeni bilinmeyen kasık ağrıları ve cinsel ilişki sırasında hissedilen huzursuzluklar.
• Kötü kokulu, renkli veya yoğun kıvamlı vajinal akıntılar.

Vücutta meydana gelen bu değişimler Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanı tarafından yapılacak olan detaylı bir jinekolojik muayene ile aydınlatılmalıdır.

Ne sıklıkla yapılmalı?

Kadın fizyolojisi hormonal etkilere açık olduğundan, herhangi bir şikayet olmasa dahi yılda bir kez kadın doğum muayenesi yapılması ideal kabul edilir. Bu rutin periyot, rahim ağzı kanseri gibi hayati risk taşıyan hastalıkların tarama testleri için de gereklidir. Uzmanlar, jinekolojik muayene nedir kapsamında yer alan tüm tetkiklerin, yıllık kontrollerde eksiksiz olarak yapılmasını tavsiye eder. Düzenli takip, kronikleşebilecek jinekolojik sorunların önüne geçilmesinde birincil öneme sahiptir.

Hangi bölüme gidilmeli?

Üreme sağlığına dair tüm şikayetler, kontroller ve cerrahi operasyonlar için hastanelerin Kadın Hastalıkları ve Doğum servisine müracaat edilmelidir. Bu branş, hem gebelik süreçlerini hem de genel kadın hastalıklarını en ince detayına kadar inceleyen teknik donanıma sahiptir. Profesyonel sağlık hizmeti sunan merkezlerde, her hastanın ihtiyacına göre özelleştirilmiş kadın doğum muayenesi protokolleri uygulanır. Modern hastanelerin sağladığı bu hizmetler, doğru teşhis ve hızlı tedavi süreci için büyük avantaj oluşturur.

İlk Kadın Doğum Muayenesinde Neler Yapılır?

Hastaneye adım atıldığında başlayan ilk kadın doğum muayenesi süreci, hekimle yapılan tıbbi görüşme ve fiziksel muayene aşamalarından oluşur. İlk kez bu tecrübeyi yaşayacak olan hastalar için kadın doğum muayenesi nasıl olur sorusu, hekimin yapacağı bilgilendirmelerle açıklığa kavuşur. Muayene odası, hastanın mahremiyetini koruyacak şekilde dizayn edilmiş olup sterilizasyon kurallarına tam uyum gösterir. Hekimler, hastanın genel sağlık durumunu anlamak için hem görsel hem de teknolojik yöntemlerden faydalanır. Bu aşamalar, olası sağlık problemlerini tespit etmenin yanı sıra hastanın üreme sağlığı bilincini artırmayı da amaçlar.

Tıbbi öykü ve anamnez

Fiziksel muayene öncesinde hekimin hastayı tanımasını sağlayan anamnez aşamasında şu bilgiler sorgulanır:

1. İlk adet görme yaşı ve son adet tarihinin tam günü kaydedilir.
2. Ailenin sağlık geçmişinde bulunan kanser veya genetik hastalıklar detaylandırılır.
3. Geçmişte geçirilen ameliyatlar, kürtajlar veya mevcut kronik rahatsızlıklar not edilir.
4. Cinsel aktiflik durumu ve kullanılan korunma yöntemleri hakkında bilgi alınır.
5. Varsa ilaç alerjileri ve rutin olarak kullanılan destekleyici tedaviler konuşulur.
6. Hastanın randevu öncesinde uyguladığı jinekolojik muayene öncesi temizlik alışkanlıkları hekim tarafından gözlemlenir.

Bu kapsamlı veri toplama süreci, ilk jinekolojik muayene adımlarının hastaya en uygun şekilde modifiye edilmesini sağlar.

Genel fizik muayene

Doktor, jinekolojik sisteme odaklanmadan önce vücudun genel fonksiyonlarını kontrol eden kısa bir fiziksel tarama yapabilir. Bu kapsamda jinekolojik muayene nasıl yapılır sorusuna ek olarak; tansiyon ölçümü, kilo takibi ve gerekirse meme muayenesi de prosedüre dahil edilir. Vücut sistemlerinin birbiriyle olan ilişkisi nedeniyle, kadın doğum muayenesi nasıl olur sorusunun cevabı sadece pelvik bölgeyle sınırlı kalmaz. Bütüncül bir yaklaşım, genel sağlık durumunun daha doğru analiz edilmesine olanak tanır.

Dış genital muayene

Hekimin dış genital organlarda herhangi bir yapısal anormallik, enfeksiyon bulgusu veya lezyon olup olmadığını incelediği aşamadır. Bu değerlendirme, jinekolojik muayene protokollerinin en temel ve ilk fiziksel temas aşamasını oluşturur. Uzmanlar, jinekolojik muayene nasıl yapılır sorusuna yanıt ararken bu bölgedeki deri bütünlüğünü ve doku sağlığını dikkatle analiz eder. Erken teşhis edilebilecek siğil veya yaralar bu aşamada kolayca fark edilebilir.

Spekulum muayenesi

İç genital organların gözlemlenmesi için kullanılan spekulum cihazı, sadece cinsel aktifliği olan kadınlarda tercih edilir. Hastanın jinekolojik muayene pozisyonu almasıyla gerçekleştirilen bu işlemde, vajina duvarları ve rahim ağzı detaylıca incelenir. Hekimler, jinekolojik muayene nedir çerçevesinde iç gözlemi bu steril aparat yardımıyla gerçekleştirir. Bu aşamada rahim ağzındaki iltihabi durumlar veya polipler net bir şekilde görüntülenebilir.

Bimanuel (elle) muayene

Hekimin bir eliyle karın bölgesinden, diğer eliyle vajinal yoldan rahmi ve yumurtalıkları hissettiği çift yönlü muayenedir. Bu manuel kontrol, jinekolojik muayene nasıl yapılır prosedüründe organların hareketliliğini ve büyüklüğünü ölçmek için kullanılır. Ultrasonun göremediği bazı hassasiyetler veya pelvik kitleler bu teknikle tespit edilebilir. Özellikle Kadın Hastalıkları ve Doğum branşında tecrübeli hekimler, bu muayene ile tanı sürecini hızlandırır.

Ultrason

Üreme organlarının görüntülenmesinde altın standart olan ultrasonografi, hem vajinal hem de karın üzerinden uygulanabilir. Yapılan kadın doğum ultrason muayenesi ile rahim duvarı, yumurtalık kistleri ve miyomlar yüksek çözünürlükle izlenir. Gelişmiş teknolojiye sahip merkezlerde kullanılan 4D Renkli Doppler (4 Boyutlu Ultrasonografi) cihazları, organlardaki kan akışını ve yapısal detayları en ince ayrıntısına kadar gösterir. Bu teknolojik destek, teşhisin doğruluğunu maksimize eder.

Smear ve kültür ne zaman alınır?

Rahim ağzı kanseri taramasının en önemli ayağı olan smear testi, muayene sırasında fırça yardımıyla hücre örneği alınmasıdır. Bu işlem rutin her kadın doğum muayenesi sırasında yapılabilir ve dokulardan alınan örnekler laboratuvar ortamında incelenir. Testin amacı, Smear Testi Nedir? Nasıl Yapılır ve Sonuçları Nasıl Yorumlanır? kapsamında rahim ağzındaki hücre değişimlerini henüz kansere dönüşmeden yakalamaktır. Eğer enfeksiyon şüphesi varsa, aynı esnada vajinal kültür örneği de alınabilir.

Muayene Öncesinde Bilinmesi Gerekenler

Randevu günü öncesinde yapılacak basit hazırlıklar, muayene konforunu artırırken test sonuçlarının doğruluğunu da garanti altına alır. Özellikle jinekolojik muayene öncesi yapılması gerekenler hakkında bilgi sahibi olmak, hastaların süreci daha bilinçli yönetmesini sağlar. İlk kez doktora başvuracaklar için ilk kadın doğum muayenesi öncesinde zamanlama ve hijyen kuralları büyük önem taşır. Hekimlerin doğru değerlendirme yapabilmesi için bazı çevresel faktörlerin minimize edilmesi gerekir.

Adetin kaçıncı günü gidilmeli?

Jinekolojik taramalar için en verimli zaman, adet kanamasının tamamen bittiği ve dokuların en saf halini aldığı günlerdir. Hastalar tarafından sıkça sorulan kadın doğum muayenesi adetin kaçıncı günü gidilir sorusunun cevabı, genellikle döngünün 7. ile 10. günleri arasıdır. Ancak bazı hormonal bozuklukların tespiti için Hormon Testi Nedir? Nasıl Yapılır? Ne Zaman Yapılır? Sonuçları Ne Zaman Çıkar? protokollerine göre adetin ilk günlerinde muayene gerekebilir. Uzmanlar, şikayetin niteliğine göre jinekolojik muayene adetin kaçıncı günü yapılır konusunda hastaya özel bir takvim oluşturur.

Muayene öncesi yapılması ve yapılmaması gerekenler

Kontrolün verimliliğini korumak adına dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır:

• Jinekolojik muayene öncesi cinsel ilişki kontrol gününden en az 48 saat önce sonlandırılmalıdır.
• Evlilik öncesi kadın doğum muayenesi planlayanların, genel tarama için bu hazırlıklara uyması istenir.
• Vajinal duş, fitil veya krem gibi kimyasal içerikli ürünlerin kullanımı 2-3 gün önceden bırakılmalıdır.
• Jinekolojik muayene öncesi yapılması gerekenler arasında epilasyon zorunluluğu yoktur, ancak genel hijyen önemlidir.
• Kıyafet seçiminde, alt bölgenin kolayca çıkarılabileceği parçalar tercih edilerek işlem süresi kısaltılabilir.

Mesane dolu mu boş mu olmalı?

Uygulanacak ultrasonun türüne göre mesanenin doluluk oranı değişkenlik gösterebilir. Karın üzerinden yapılacak İkinci Düzey Ultrason (Detaylı Ultrason) işlemlerinde organların net görülmesi için mesanenin dolu olması istenir. Buna karşın, vajinal yolla yapılacak olan kadın doğum ultrason muayenesi için mesanenin tamamen boş olması hastanın konforunu artırır. Hekim, muayene öncesinde hastayı bu konuda en doğru şekilde yönlendirir.

Bakire ve Bekarlar Nasıl Muayene Edilir?

Cinsel ilişki deneyimi olmayan bireylerde bakirelerde jinekolojik muayene protokolleri, tamamen dışarıdan müdahale ve görüntüleme tekniklerine dayanır. Bu gruptaki hastalar için ilk kadın doğum muayenesi sadece tıbbi bilgilendirme ve karın üzerinden yapılan kontrolleri kapsar. Hekimler, hastanın anatomik yapısına saygı duyarak spekulum veya vajinal prob gibi içe giren aletleri kesinlikle kullanmazlar. Modern tıp merkezlerinde bu muayeneler, hastanın psikolojik olarak en rahat hissedeceği şekilde kurgulanır. Genç kızların üreme sağlığı bilincini kazanması için bu süreci bir eğitim fırsatı olarak değerlendirmek önemlidir.

Kızlık zarına zarar verir mi?

Bekar bireylerde yapılan tıbbi kontrollerde en yaygın endişe, jinekolojik muayene kızlık zarına zarar verir mi korkusudur. Uzman hekimler tarafından yürütülen bakirelerde jinekolojik muayene işlemlerinde vajinal giriş yapılmadığı için dokuya zarar gelmesi tıbben mümkün değildir. Profesyonel sağlık kuruluşlarında bu hassasiyet en yüksek seviyede korunur. Hastaların bu konuda doğru bilgilendirilmesi, ilk jinekolojik muayene sırasındaki stres seviyesini ciddi oranda düşürür.

Karından ultrason nasıl yapılır?

Cinsel aktifliği olmayanlar için bakirelerde jinekolojik muayene nasıl yapılır sorusunun cevabı abdominal (üstten) ultrasondur. Karın üzerine sürülen bir jel yardımıyla yapılan bu kadın doğum ultrason muayenesi sayesinde rahim ve yumurtalıklar detaylıca izlenir. Bazı durumlarda rahim içindeki yapısal sorunları daha net görmek için Histeroskopi (Rahim İçi Görüntüleme) Nedir? Nasıl Yapılır? Ne İçin Kullanılır? gibi ileri tekniklerin gerekliliği uzman hekim tarafından değerlendirilebilir. Bu yöntemler, hastanın durumuna göre minimal invaziv yaklaşımlarla sunulur.

18 yaş altında muayene mümkün mü?

Ergenlik dönemindeki hormonal düzensizlikler veya ağrılı adet dönemleri için 18 yaş altı kadın doğum muayenesi ebeveyn refakatiyle gerçekleştirilebilir. Bu yaş grubundaki hastalarda temel amaç, sağlıklı gelişimi takip etmek ve ergenlik dönemi jinekolojik sorunlarını çözmektir. Uzmanlar, genç hastaların Kadın Hastalıkları ve Doğum hekimleriyle sağlıklı bir iletişim kurmasını teşvik eder. Erken yaşta kurulan bu bağ, gelecekteki sağlık kontrollerine karşı pozitif bir tutum geliştirilmesini sağlar.

Adetliyken Muayene Olunur mu?

Kanamalı dönemler genellikle jinekolojik kontroller için uygun görülmese de bazı özel durumlarda zorunluluk arz edebilir. Acil vakalarda veya şiddetli kanamanın nedenini saptamak gerektiğinde adetliyken kadın doğum muayenesi yapılmasında tıbbi bir sakınca yoktur. Ancak rutin tarama testleri ve enfeksiyon kontrolleri için adetliyken jinekolojik muayene yapılır mı sorusu, sonuçların yanıltıcı olmaması adına "hayır" şeklinde cevaplanır. Eğer aciliyet yoksa, regl iken jinekolojik muayene olur mu diye merak eden hastaların kanama tamamen bittikten sonra başvurması önerilir. Kanamasız dönemde yapılan muayeneler, dokuların ve akıntıların daha şeffaf bir şekilde analiz edilmesine imkan tanır.

Muayene Ağrılı mı?

Doğru tekniklerle ve hastanın kaslarını gevşetmesiyle birlikte jinekolojik muayene ağrılı mıdır sorusuna gönül rahatlığıyla "hayır" denilebilir. İşlem sırasında hissedilen asıl duygu, kullanılan aparatların yarattığı hafif bir basınç veya dokunma hissidir. Hekimlerin tecrübesi ve kullanılan modern malzemeler, kadın doğum muayenesi nasıl olur sürecini ağrısız bir deneyime dönüştürür. Hastanın derin nefes alarak rahatlaması, pelvik taban kaslarının gevşemesini sağlar ve böylece muayene saniyeler içinde tamamlanır. Ağrı eşiği düşük olan hastalar için hekimler işlem hızını ve yöntemini buna göre ayarlayabilir.

Muayene korkusu ve anksiyete nasıl yönetilir?

Toplumsal önyargılar veya geçmişteki olumsuz duyumlar nedeniyle oluşan jinekolojik muayene korkusu, günümüzde profesyonel yaklaşımlarla aşılmaktadır. Yoğun şekilde jinekolojik muayene anksiyete yaşayan hastaların, randevu öncesinde hekimle sadece konuşarak süreci öğrenmesi kaygıyı azaltır. Bazı durumlarda bu süreci yönetmek için Psikiyatri branşından destek alınarak kaygı giderici yöntemler uygulanabilir. Uzman hekimler, her hastanın hassasiyetini anlayışla karşılayarak muayene ortamını bir güven alanına dönüştürür.

Vajinismus durumunda muayene nasıl yapılır?

Kasılmalar nedeniyle fiziksel muayeneye izin veremeyen bireylerde vajinismus jinekolojik muayene stratejileri uygulanır. Hekimler, jinekolojik muayene nasıl yapılır konusunda hastayı zorlamadan, daha çok psikolojik hazırlık ve gerekirse hafif sedasyon yöntemlerini değerlendirebilir. Bu problemle başvuran hastalar için özel tedavi protokolleri sunulur ve muayene bu sürecin bir parçası haline getirilir. Sabırlı ve uzman bir yaklaşımla Kadın Hastalıkları ve Doğum alanındaki bu engeller tek tek aşılır.

Jinekolojik Muayene Sonrası

Muayene koltuğundan kalktıktan sonra hekim, elde ettiği bulguları hasta ile paylaşarak bir yol haritası belirler. İşlem sonrasında bazı fiziksel değişimlerin görülmesi doğal karşılanmalı ve hekimin tavsiyelerine uyulmalıdır. Çoğu hasta, kadın doğum muayenesi bittikten hemen sonra günlük yaşantısına hiçbir kısıtlama olmadan devam edebilir. Profesyonel sağlık hizmeti alan bireyler, muayene sonrası dönemde de hekimleriyle iletişimde kalarak laboratuvar sonuçlarının takibini yapmalıdır.

Hafif kanama ve akıntı normal mi?

Özellikle smear testi alınması veya rahim ağzı kontrolü sonrasında dokuların hassaslaşmasına bağlı olarak jinekolojik muayene sonrası kanama lekelenme tarzında görülebilir. Bu kanama genellikle çok hafiftir ve 24 saat içerisinde kendiliğinden sonlanır. Hekimler, jinekolojik muayene sonrasında bu durumun normal fizyolojik bir tepki olduğunu hastalarına bildirir. Eğer kanama adet benzeri yoğunlukta olursa vakit kaybetmeden hekime bilgi verilmelidir.

Jinekolojik Muayene Sonrası Nelere Dikkat Edilmeli?

İşlem tamamlandıktan sonra hastaların yaşam tarzında dikkat etmesi gereken bazı teknik detaylar şunlardır:

• Jinekolojik muayene sonrası gusül gerekir mi sorusu tıbbi bir gereklilikten ziyade dini bir tercih olup, doku bütünlüğü ve oluşan akıntıların niteliğine göre değerlendirilir.
• Jinekolojik muayene orucu bozar mı veya kadın doğum muayenesi orucu bozar mı soruları için diyanetin güncel görüşleri takip edilmelidir.
• İşlemden sonra ilk 24 saat boyunca havuz, deniz veya vajinal duş gibi enfeksiyon riskini artırabilecek eylemlerden kaçınılmalıdır.
• Alınan smear veya kültür sonuçları için hekimin belirlediği randevu günü mutlaka beklenmelidir.
• Hekimin reçete ettiği ilaçlar varsa, prospektüsüne uygun şekilde kullanılmaya başlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Jinekolojik muayene kaç dakika sürer?

Hazırlık ve hekim görüşmesi dahil olmak üzere jinekolojik muayene kaç dakika sürer sorusuna yaklaşık 15-20 dakika yanıtı verilebilir. Fiziksel muayene kısmı genellikle 5-10 dakika arasında tamamlanan oldukça hızlı bir işlemdir.

Adetin kaçıncı günü kadın doğuma gidilmeli?

Daha net görüntüleme ve doğru tarama testleri için kadın doğum muayenesi adetin kaçıncı günü gidilir sorusunun cevabı, adet bitiminden sonraki 2. veya 3. gündür. Bazı hormon değerlendirmeleri için hekiminiz Hormon Testi Nedir? Nasıl Yapılır? Ne Zaman Yapılır? Sonuçları Ne Zaman Çıkar? rehberine göre sizi adetin başlarında da çağırabilir.

Bakire kadınlara jinekolojik muayene nasıl yapılır?

Cinsel deneyimi olmayan bireylerde bakirelerde jinekolojik muayene nasıl yapılır sorusunun cevabı, üstten yapılan abdominal ultrasondur. Karın bölgesine uygulanan görüntüleme teknikleri sayesinde ilk jinekolojik muayene konforla tamamlanır.

Jinekolojik muayene kızlık zarına zarar verir mi?

Bekar hastalarda vajinal giriş içeren aparatlar kullanılmadığı için jinekolojik muayene kızlık zarına zarar verir mi korkusu tıbbi dayanaktan yoksundur. Uzman ellerde yapılan dış muayeneler bu dokuya hiçbir zarar vermez.

Muayene öncesi ilişkiye girilmeli mi girilmemeli mi?

Smear testi ve vajinal flora kontrollerinin doğru sonuç vermesi adına jinekolojik muayene öncesi cinsel ilişki yaşanmamalıdır. İlişki, hücre örneklerinin kalitesini bozarak yanlış sonuçlara yol açabilir.

Erkek doktora muayene olunur mu?

Hekimin cinsiyeti sağlık standartları açısından bir fark yaratmaz; erkek doktora jinekolojik muayene olmak tamamen profesyonel tıbbi kurallar çerçevesinde gerçekleşir. Önemli olan hekimin uzmanlığı ve kurumsal güvenilirliğidir.

Sonuç olarak jinekolojik sağlığınızı korumak için ileri tanı yöntemlerinden faydalanmak büyük önem taşır. Rahim içindeki yapısal sorunları incelemek için Histeroskopi (Rahim İçi Görüntüleme) Nedir? Nasıl Yapılır? Ne İçin Kullanılır? sayfasını inceleyebilir veya gebelik takipleri hakkında detaylı bilgi almak için İkinci Düzey Ultrason (Detaylı Ultrason) sayfasını ziyaret edebilirsiniz. Ayrıca rahim ağzı sağlığınızı korumak için Smear Testi Nedir? Nasıl Yapılır ve Sonuçları Nasıl Yorumlanır? gibi tarama yöntemlerine dair merak ettiklerinizi öğrenebilirsiniz. İleri teknolojinin kullanıldığı 4D Renkli Doppler (4 Boyutlu Ultrasonografi) imkanlarından yararlanarak detaylı analiz yaptırabilir, kaygı duyduğunuz durumlarda Psikiyatri branşından destek alarak muayene sürecinizi yönetebilirsiniz. Unutmayın, her kadının sağlıklı bir yaşam hakkı vardır ve bu yolculuğun ilk durağı Kadın Hastalıkları ve Doğum birimidir.

Sağlıklı günler dileriz!

Erdem Sağlık Grubu Tıbbi Yayın Kurulu tarafından hazırlanmıştır.