Ek Gıdaya Geçiş: Aylara Göre Bebek Ek Gıda Tablosu ve Tarifler

23.01.2026

 

Bebeklerin büyüme ve gelişme yolculuğunda en heyecan verici ve bir o kadar da soru işaretleriyle dolu aşamalardan biri, ek gıdaya geçiştir. Özellikle yeni anneler için bebeğine ne zaman ve hangi besinleri vereceği konusundaki endişeler oldukça doğaldır. İşte bu noktada, doğru ve güncel bilgilerle hareket etmek, hem bebeğin sağlığı hem de annenin rahatlığı açısından hayati önem taşır.

Ek Gıda Nedir?

Ek gıda, bebeğin yalnızca sıvı beslenmeden (anne sütü veya formül mama) daha yoğun kıvamlı ve çeşitli besinlere geçiş sürecinde verilen, püre, çorba veya parmak yiyecekler gibi katı gıdaların genel adıdır. Anne sütü veya mama tek başına bebeğin artan enerji, protein, demir ve diğer mikrobesin maddelerini karşılamada yetersiz kaldığında, bu geçiş kaçınılmaz hale gelir.

Bebeklerde Ek Gıdaya Ne Zaman Başlanır?

Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve sağlık otoriteleri, bebeklerin ilk 6 ay sadece anne sütü ile beslenmesini (mümkünse) ve altıncı ayın tamamlanmasıyla birlikte ek gıdaya başlanmasını önermektedir. Altıncı ay, bebeğin fiziksel ve gelişimsel olarak katı gıdalara hazır olduğu dönemdir. Ancak bazı durumlarda çocuk doktorunun önerisiyle 5. aydan itibaren (17. hafta ve sonrası) ek gıdaya erken başlama söz konusu olabilir.

Bebeğin Ek Gıdaya Hazır Olduğunu Gösteren Belirtiler

Bebeğinizin takvim yaşı kadar fiziksel ve gelişimsel olarak da katı gıdalara hazır olması gerekir. Ek gıdaya hazır olduğunu gösteren belirtiler şunlardır:

• Bebeğin başını dik tutabilmesi ve desteksiz veya az destekle oturabilmesi.
• Diliyle besinleri dışarı itme refleksinin (ekstrüzyon refleksi) kaybolması.
• Başkalarının yemek yemesini ilgiyle izlemesi ve yiyeceklere uzanmaya çalışması.
• Eline aldığı nesneleri ve gıdaları ağzına götürme becerisinin gelişmesi.

Bebek Beslenme Dönemleri

Bebek beslenmesi, doğumdan itibaren dinamik bir süreçtir ve her dönemin kendine özgü kuralları ve ihtiyaçları vardır.

Anne Sütü ile Beslenme Dönemi (0-6 Ay)

Hayatın ilk altı ayında bebeğin tüm besin ve sıvı ihtiyacını karşılayan mucizevi besin anne sütüdür. Bu dönemde bebeğe su dahil hiçbir ek gıda verilmez. Anne sütü, ideal protein, karbonhidrat, yağ, vitamin ve mineral kompozisyonuyla birlikte, bağışıklık faktörleri ve prebiyotikler içererek enfeksiyonlardan da korur.

Ek Gıdaların Eklenmesiyle Beslenme (6-12 Ay)

Altıncı aydan itibaren anne sütü tek başına bebeğin artan demir ve enerji ihtiyacını karşılamada yetersiz kalmaya başlar. Bu dönemde anne sütüne ek olarak demir açısından zengin besinler (sebzeler, etler) ve enerji yoğunluğu yüksek katı gıdalar kademeli olarak eklenir. Bu aşamada ek gıda öncelikle enerji ve besin eksikliğini kapatmayı hedefler, ancak anne sütü hâlâ ana kaynaktır.

Erişkin Tipe Yakın Beslenme (12+ Ay)

Bir yaşından sonra bebekler artık aile sofrasının bir üyesi haline gelir ve evde pişen tuzu ve baharatı azaltılmış veya ayrılmış yemekleri tüketebilir. Anne sütü devam etse de artık bebeğin besin ihtiyacının büyük kısmı katı gıdalardan karşılanır.

Erken Ek Gıdaya Geçişin Riskleri

Ebeveynlerin sabırsızlanarak veya çevresel baskılarla bebeklerine erken dönemde katı gıda vermeleri birçok sağlık riskini beraberinde getirir.

Bebeğin Sindirim Sistemi Üzerindeki Etkiler

Bebeklerin bağırsak florası ve sindirim enzimleri ilk 6 ay boyunca sadece anne sütünü sindirmek üzere programlanmıştır. Dört veya beş aylıkken verilen katı besinler, sindirim sistemini zorlayarak gaz, kolik, kabızlık, ishal gibi rahatsızlıklara neden olabilir.

Alerji Riski Artışı

Bağırsak geçirgenliğinin yüksek olduğu ilk aylarda verilen yabancı proteinler, doğrudan kana karışarak bağışıklık sisteminde aşırı tepkilere (alerji) yol açabilir. Bu nedenle erken ek gıda, özellikle ailede atopi öyküsü varsa, alerjik hastalık riskini artırır.

Obezite ve Böbrek Sorunları

Bebeklerin böbrek fonksiyonları, katı gıdaların içerdiği protein ve mineral yükünü (solüt yükü) atabilecek olgunlukta değildir. Erken ek gıda, böbrekleri zorlayarak gelecekte böbrek hastalıklarına zemin hazırlayabilir. Ayrıca aşırı protein alımı ve erken kalori yükü, çocukluk çağı obezitesi riskini artırır.

Ek Gıdaya Geçiş Kuralları

Bu süreci hem bebek hem de anne için keyifli ve güvenli hale getirmek adına uyulması gereken bazı temel prensipler vardır:

3 Gün Kuralı (Tek Besin Deneme)

Yeni bir besine başlarken mutlaka "3 gün kuralı" uygulanmalıdır; yani bebeğe yeni bir gıda verildiğinde, aynı gıda 3 gün boyunca tek başına denenir ve bu süre içinde herhangi bir alerjik reaksiyon veya sindirim problemi gözlemlenmez. Eğer bir sorun yoksa, bir sonraki gıdaya geçilir. Bu kural, olası besin alerjilerinin kaynağını tespit etmeyi kolaylaştırır.

Miktar ve Porsiyon Artışı

Başlangıçta amaç bebeği doyurmak değil, onu yeni tatlarla tanıştırmaktır; bu nedenle porsiyonlar tadım niteliğinde olmalıdır (1-2 çay kaşığı). Bebeğin isteğine göre kademeli olarak artırılmalı ve zorlanmamalıdır. İlk haftada günde tek öğün yeterlidir; ardından 7-8 ay civarında günde 2, 9 aydan sonra 3 öğüne çıkılır.

Emzirme ile Ek Gıda Dengesi

Ek gıdaya başlandığında en sık yapılan hatalardan biri emzirme sıklığını aniden azaltmaktır. Oysa 1 yaşına kadar anne sütü hala bebeğin ana besin kaynağıdır. Ek gıda öğünleri emzirmelerden 1-2 saat sonra verilmeli ve ardından tekrar emzirme teklif edilmelidir.

Hijyen ve Hazırlık Kuralları

Bebeklerin bağışıklık sistemleri yetişkinlere göre daha hassas olduğundan, gıdaların hazırlanması ve saklanmasında hijyen koşulları çok önemlidir. Kullanılan mutfak araç ve gereçleri temiz olmalı, besinler taze ve iyi yıkanmış olmalı, pişirme yöntemleri (buharda pişirme, fırınlama) tercih edilmelidir.

Aylara Göre Bebek Ek Gıda Tablosu

Bebeğin ayına uygun besin seçimi, sindirim sisteminin olgunlaşma düzeyine ve nörolojik gelişimine paralel olarak planlanmalıdır.

4-5 Aylık Bebek Ek Gıda (Erken Başlangıç Durumları)

Erken başlangıç gerektiğinde oluşturulan 5 aylık bebek ek gıda listesi, henüz olgunlaşmamış sindirim sistemini dikkate almalıdır. Bu dönemde sadece bebek pirinci veya bebek bisküvisi gibi glütensiz tahıllar, anne sütü veya formül ile karıştırılarak verilebilir. Doktor önerisi olmadan 4-5 aylık bebeğe ek gıda başlatılması kesinlikle önerilmez.

6 Aylık Bebek Ek Gıda Tablosu ve Listesi

Bu ayda menüde alerji riski düşük sebzeler, meyveler ve ev yapımı yoğurt yer alır ve annelerin en çok ihtiyaç duyduğu 6 aylık bebeğe ek gıda listesi aşağıdaki gibidir:

• Sebzeler: Havuç, kabak, patates, balkabağı, tatlı patates
• Meyveler: Elma, armut, muz (püreleştirilerek)
• Tahıllar: Bebek pirinci, yulaf ezmesi (mama kıvamında)
• Süt Ürünleri: Ev yapımı tam yağlı yoğurt
• Yağlar: Zeytinyağı (1 tatlı kaşığı eklenebilir)

7 Aylık Bebek Ek Gıda Tablosu (Protein Başlangıcı)

Yedinci ayda protein kaynaklarının diyete eklenmesi önem kazanır ve hazırlanan 7 aylık bebek ek gıda tablosu örnekleri, bebeğin kas gelişimi ve demir depolarının korunması açısından kritiktir.

• Kırmızı Et: Yağsız dana veya kuzu kıyma (az suda pişirilerek)
• Tavuk: Yağsız göğüs kısmı (haşlama veya buharda)
• Yumurta Sarısı: Çeyrekten başlanarak (haşlanmış)
• Baklagiller: Kırmızı mercimek (püre kıvamında)
• Yeni Sebzeler: Patlıcan, brokoli (buharda haşlanmış)

8 Aylık Bebek Ek Gıda Tablosu

Bebek artık daha pütürlü gıdaları tüketebilir ve eline aldığı yiyecekleri ağzına götürme becerisi artar. 8 aylık bebek menüsü örnekleri, hem besleyici hem de gelişim becerilerini destekleyen seçeneklerden oluşur:

• Yumuşak Parça Gıdalar: Kayısı, üzüm gibi küçük ve yumuşak meyve parçaları
• Tahıllar: Bulgur pilavı, tel şehriye (az miktarda)
• Peynir: Lor, beyaz peynir (tuzsuz ve küçük parçalar halinde)
• Balık: Kılçıksız levrek, çupra (haftada 1-2 kez)

9 Aylık Bebek Ek Gıda Tablosu (Parmak Yiyecekler)

Dokuzuncu aydan itibaren bebekler aile sofrasına daha fazla dâhil olurlar ve kendi kendilerine beslenme becerileri gelişir. 9 aylık bebek menüsü, parmak gıda örneklerini içerecek şekilde genişler:

• Yumurta Beyazı: Artık tam yumurta verilebilir (omlet, haşlama)
• Parmak Yiyecekler: Haşlanmış brokoli çiçekleri, yumuşak havuç çubukları, bebek bisküvisi
• Makarna: Küçük şekilli makarna (haşlanmış)
• Baklagil Çeşitliliği: Nohut, yeşil mercimek (püre veya yumuşak kıvamda)

10-12 Aylık Bebek Ek Gıda Tablosu

Bir yaşına yaklaşırken bebekler artık evde pişen yemeklerin (tuzsuz ve baharatsız olmak kaydıyla) çoğunu tüketebilir. 10-12 aylık bebek yemekleri, aile menüsüyle neredeyse aynıdır:

• Sebze Yemekleri: Türlü, güveç, fırında sebze (baharatsız)
• Tam Tahıl Ürünleri: Esmer ekmek, tam buğday pilavı
• Süt: 12. aydan sonra inek sütü (günde 1-2 bardak)
• Bakliyat: Kuru fasulye, barbunya (püreye gerek kalmadan)

Ek Gıda Listesi: Hangi Besinler Ne Zaman Verilir?

Doğru beslenme alışkanlıkları kazanmak için hangi gıdanın ne zaman diyete ekleneceğini bilmek gerekir.

İlk Başlanacak Besinler (Tahıllar ve Sebzeler)

Genellikle ek gıdaya başlangıçta sindirimi kolay olan sebzeler (havuç, kabak, tatlı patates) ve ev yapımı yoğurt tercih edilir. Bebek pirinci gibi glütensiz tahıllar da ilk günlerin favorisidir.

Meyve Püreleri ve Meyve Suları

Elma, armut, şeftali ve muz gibi mevsim meyveleri, cam rendeden geçirilerek püre halinde sunulabilir. Ancak meyve suları ilk 1 yaşta önerilmez çünkü bebeğin su ve lif kaybına neden olup dişlere zarar verir.

Protein Kaynakları (Et, Tavuk, Balık)

Büyüme çağındaki bebeklerin demir ve çinko ihtiyacını karşılamak için kırmızı et (kıyma şeklinde), tavuk ve balık 7. aydan itibaren diyete eklenir. Özellikle kırmızı et, demir eksikliğine karşı en etkili besindir.

Süt Ürünleri ve Yoğurt

Ev yapımı yoğurt, probiyotik içeriğiyle bebeklerin bağırsak sağlığı için mükemmel bir başlangıç besinidir ve 6. aydan itibaren verilebilir. Ancak inek sütü protein yükü yüksek olduğu için 12. aya kadar beklenir.

Yumurta Sarısı ve Beyazı

Yumurta, örnek protein kaynağı olmasıyla bebek beslenmesinde vazgeçilmezdir. Ancak yumurta beyazı yüksek alerji riski taşıdığı için önce sarısı (7. ay), ardından tamamı (9. ay) verilir.

Baklagiller ve Nişastalı Besinler

Mercimek, nohut, kuru fasulye gibi baklagiller bitkisel protein ve lif açısından zengindir ancak gaz yapabileceğinden iyi haşlanmış ve püre kıvamında verilmesi önerilir (7-8. ay).

1 Yaş Altında Verilmemesi Gereken Besinler

Bebeklerin fizyolojik gelişimine uygun olmayan bazı besinler 1 yaşına kadar kesinlikle verilmemelidir:

• Bal: Botulizm riski nedeniyle 12. aydan önce verilmez.
• İnek Sütü: Protein yükü yüksek olduğundan böbrekleri zorlayabilir, 12. aydan sonra verilir.
• Tuz ve Şeker: Bebeklerin böbrekleri ve metabolizması için zararlıdır, ilk yıl tamamen kısıtlanmalıdır.
• Sert ve Küçük Gıdalar: Fındık, fıstık, popcorn gibi yiyecekler yutma riski taşır, 3-4 yaşına kadar verilmez.
• İşlenmiş Etler: Salam, sosis gibi ürünler katkı maddesi ve tuz açısından zengin olduğundan uygun değildir.
• Deniz Ürünleri: Kabuklu deniz ürünleri (karides, midye) ağır metal ve alerji riski nedeniyle erken dönemde önerilmez.

Bebek Ek Gıda Tarifleri

Annelerin en çok zorlandığı konulardan biri de her gün ne pişireceği sorusudur. Sağlıklı ve lezzetli bebek tarifleri, hem pratik hem de besleyici olmalıdır.

6 Aylık Bebek Ek Gıda Tarifleri

Bu dönemde anneler 6 aylık bebeğe ek gıda tarifleri hazırlarken sadeliği ön planda tutmalıdır. En sağlıklı seçenekler şunlardır:

Havuç Püresi: 1 adet küçük havuç buharda haşlanır, çatalla ezilir ve üzerine 1 çay kaşığı zeytinyağı damlatılır.

Yoğurtlu Kabak: Yarım kabak haşlanıp ezilir, içine 1 yemek kaşığı ev yoğurdu eklenerek karıştırılır.

7 Aylık Bebek Ek Gıda Tarifleri

Proteinlerin eklendiği bu ayda tarifler zenginleşir.

Kıymalı Sebze Püresi: 1 ceviz büyüklüğünde yağsız kuzu kıyma az suda pişirilir. İçine 1 küçük patates, 1 orta boy havuç eklenir ve yumuşayınca çatalla ezilir. Üzerine 1 tatlı kaşığı zeytinyağı gezdirilir.

Peynirli İrmik: Az suda pişirilen bir tatlı kaşığı irmik, tuzsuz lor peyniri ve biraz meyve püresi ile karıştırılır.

8-9 Aylık Bebek Ek Gıda Tarifleri

Daha pütürlü ve karmaşık tatlara geçiş yapılır.

Mercimek Çorbası (Bebek Usulü): Kırmızı mercimek, havuç ve patates ile salçasız, tuzsuz ve soğansız olarak pişirilir. Blenderdan geçirilerek kıvam verilir. Üzerine zeytinyağı ve limon sıkılır.

Balıklı Püre: Kılçığı tamamen temizlenmiş somon veya levrek, buharda sebzelerle pişirilip ezilir. Bu tarif haftada 1-2 kez uygulanmalıdır.

Bebek Ek Gıda Kahvaltı Tarifleri

Güne enerjik başlamak için besleyici kahvaltılar önemlidir.

Klasik Bebek Kahvaltısı: Haşlanmış yumurta sarısı (1/4 ile başlanır), tuzsuz lor peyniri, 1 çay kaşığı tahin veya pekmez, ezilmiş avokado veya muz.

Yulaflı Meyveli Kase: Yulaf ezmesi suyla pişirilir, içine muz ezilip biraz tarçın eklenebilir.

Sebze Püresi Tarifleri

Sebze püreleri, vitamin deposudur ve sonsuz kombinasyonla hazırlanabilir.

Karışık Kış Püresi: Karnabahar, tatlı patates ve havuç buharda pişirilir. İçine bir tatlı kaşığı zeytinyağı eklenerek püre yapılır.

Yeşil Püre: Bezelye, kabak ve taze fasulye (mevsimindeyse) birlikte haşlanıp püre yapılır.

Sebze Çorbası Tarifleri

Sulu gıdalardan hoşlanan bebekler için çorbalar iyi bir seçenektir ancak besin değeri püreye göre daha düşüktür.

Balkabağı Çorbası: Balkabağı, patates ve az miktarda pirinç haşlanır. Zeytinyağı eklenerek çatalla ezilir veya blenderdan geçirilir.

Şehriyeli Sebze Çorbası: Domates (9. aydan sonra) veya biber salçası (bebek için özel) yerine rendelenmiş havuç ve kabak ile hazırlanır. Az miktarda tel şehriye eklenir.

Ek Gıda Hazırlanışında Dikkat Edilecekler

Bebeğiniz için hazırladığınız gıdaların sadece içeriği değil, hazırlanma ve pişirilme koşulları da sağlık açısından kritiktir.

Tuz, Şeker ve Baharat Kullanımı

Bebeklerin böbrekleri henüz tuzu süzebilecek kapasitede değildir, bu nedenle 1 yaşına kadar yemeklerde tuz kullanılmamalıdır. Şeker ise metabolik hastalıklara, obeziteye ve diş çürüklerine zemin hazırladığından eklenmemelidir. Baharat olarak sadece tarçın, nane veya kekik gibi doğal ve az miktarda seçenekler tercih edilebilir.

Yağ Seçimi ve Miktarı

Bebeklerin beyin gelişimi ve enerji ihtiyacı için sağlıklı yağlara ihtiyacı vardır. Yemeklerde ve pürelerde günde 1-2 çay kaşığı sızma zeytinyağı veya tereyağı kullanılabilir. Trans yağ içeren ve işlenmiş katı yağlardan kesinlikle kaçınılmalıdır.

Pişirme Yöntemleri

Besinlerin vitamin ve mineral kaybını en aza indirmek için en uygun pişirme yöntemi buharda pişirmedir. Buharda pişen sebzeler hem yumuşar hem de besin değerini korur. Kızartma ve fazla yağda pişirme yöntemleri bebek beslenmesinde uygun değildir.

Saklama Koşulları

Hazırlanan mamalar tercihen taze tüketilmelidir. Ancak pratik olması açısından önceden hazırlanan sebze ve et püreleri, porsiyonlara bölünerek derin dondurucuda saklanabilir. Buzdolabında bekletilen mamaların 24 saat içinde, donmuş mamaların ise 1 ay içinde tüketilmesi önerilir. Isıtılırken mikrodalgadan kaçınılmalı ve benmari usulü ısıtma yapılmalıdır.

Ek Gıda ve Besin Alerjisi

Ek gıda süreci, bebeğin olası besin alerjilerinin ortaya çıkabileceği hassas bir dönemdir. Bağışıklık sistemi henüz olgunlaşmadığından, yeni tanıştığı proteinlere karşı aşırı tepkiler gösterebilir.

Ek Gıda Alerji Belirtileri Nelerdir?

Besin alerjileri ciltte, sindirim sisteminde veya solunum yollarında belirti verebilir. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Cilt reaksiyonları: Kızarıklık, kaşıntı, kurdeşen (ürtiker)
• Sindirim sistemi: Kusma, ishal, karın ağrısı, gaz
• Solunum: Öksürük, hırıltı, nefes darlığı
• Genel: Huzursuzluk, dudak ve dilde şişlik

Alerjik Reaksiyonları Nasıl Anlarız?

Bebeğe yeni bir gıda verdikten sonraki dakikalar veya saatler içinde ortaya çıkan ani tepkiler (dudak şişliği, nefes darlığı) acil müdahale gerektirir ve alerji olasılığını düşündürür. Bu nedenle yeni besinlerin öğle saatlerinde denenmesi, geceleri ortaya çıkabilecek bir reaksiyon durumunda sağlık kuruluşuna ulaşmayı kolaylaştırır.

Alerji Riski Yüksek Besinler

Bazı besinler yapıları gereği daha sık alerjiye neden olur. İnek sütü, yumurta beyazı, yer fıstığı, soya, buğday, balık ve kabuklu deniz ürünleri en yaygın alerjenler arasındadır. Bu besinlerin eklenmesi sırasında 3 gün kuralına sıkı sıkıya uyulmalı ve ailede alerji öyküsü varsa doktorla istişare edilmelidir.

Alerji Şüphesinde Yapılması Gerekenler

Eğer bebeğinizde besin alerjisi belirtileri gözlemliyorsanız, öncelikle şüphelendiğiniz gıdayı vermeyi bırakın ve çocuk doktorunuzu bilgilendirin. Hafif cilt reaksiyonları genellikle kendi kendine geçer, ancak dudak ve dil şişmesi, nefes darlığı gibi belirtiler anafilaktik şok riski taşır ve acil müdahale gerektirir.

Emzirme ve Ek Gıda İlişkisi

Ek gıdaya geçiş, emzirmenin sonlanması değil, yeni bir beslenme ortaklığının başlamasıdır. Anne sütü birinci yaşa kadar bebeğin enerji ve besin alımının önemli bir kısmını karşılamaya devam eder.

Emzirdikten Kaç Saat Sonra Ek Gıda Verilir?

Ek gıda öğünlerinin zamanlaması, bebeğin açlık durumuyla yakından ilgilidir. Genellikle, bebeği emzirdikten 1-2 saat sonra ek gıda sunulması önerilir. Böylece bebek ne tamamen aç ne de çok toktur ve yeni tatlara daha açık olur. İlk dönemde öğle saatleri ek gıda için idealdir çünkü bebek dinlenmiş ve oynak bir haldedir.

Anne Sütü ile Ek Gıda Dengesi

6-8. aylar arasında bebeğin aldığı enerjinin yaklaşık %70'i anne sütünden, %30'u ek gıdadan gelmelidir. 9-11. aylarda bu oran %50-%50'ye döner ve 12. aydan sonra ek gıdalar daha baskın hale gelir. Bu nedenle ek gıdaya başladığınızda emzirme sıklığınızı korumak çok önemlidir.

Ek Gıda Sonrası Anne Sütü Devam Etmeli mi?

Evet, ek gıda aldıktan sonra da bebek istiyorsa emzirilebilir. Anne sütü, katı gıdaların sindirimine yardımcı olan enzimler içerir ve bağırsak florasını destekler. WHO, 2 yaşına kadar emzirmenin devamını önerir.

Bebek Ek Gıda Porsiyonları ve Miktarları

Ebeveynlerin en sık yaptığı hatalardan biri, bebeğin tabağındaki her şeyi bitirmesini beklemektir. Oysa bebek beslenmesi, açlık ve tokluk ipuçlarına uyularak yapılmalıdır.

6 Aylık Bebek Ek Gıda Ne Kadar Verilmeli?

Ek gıdaya yeni başlayan bir bebek için ölçü kaşık değil, tadımdır. İlk günlerde 1-2 çay kaşığı ile başlanır, bir hafta içinde 2-3 yemek kaşığına çıkılır. İlk ay sonunda ise bir öğün yaklaşık yarım çay bardağı (60-80 ml) kadar ek gıda tüketebilir.

Aylara Göre Porsiyon Artışı

• 6-8 Ay: Günde 2-3 öğün ek gıda, her öğünde yarım çay bardağı kadar.
• 9-11 Ay: Günde 3-4 öğün ek gıda, her öğünde yaklaşık yarım su bardağı (125 ml) kadar.
• 12-24 Ay: Günde 3-4 ana öğün ve 1-2 ara öğün, her öğünde yaklaşık 1 su bardağı (250 ml) kadar.

Porsiyonlar bebeğin iştahına ve büyüme hızına göre değişkenlik gösterebilir.

Günlük Öğün Sayısı

Başlangıçta günde tek bir öğün (genellikle öğle veya ikindi vakti) ile başlanması, bebeğin reaksiyonlarını izleme açısından daha mantıklıdır. İki hafta sonra ikinci öğün eklenir (genellikle sabah kahvaltısı). Dokuzuncu aydan itibaren üç ana öğüne (sabah, öğle, akşam) geçilir.

Ek Gıda Başlangıç Listesi (İlk 2 Hafta)

Ek gıdaya ilk adım atıldığında karmaşık listeler yerine sade ve takip edilebilir bir program uygulamak, hem anne hem de bebek için daha az streslidir.

Ek Gıda Tadım Listesi

Tadım günleri için örnek bir akış şu şekilde olabilir:

• 1-3. Gün: Ev yapımı yoğurt (günde 1-2 tatlı kaşığı).
• 4-6. Gün: Buharda haşlanmış havuç püresi (+ zeytinyağı).
• 7-9. Gün: Buharda haşlanmış kabak püresi.
• 10-12. Gün: Buharda haşlanmış balkabağı veya patates.

Bu ek gıda tadım listesi, 3 gün kuralına uyarak ilerler ve her yeni besin tek başına denenir. Oluşturduğunuz bu temel üzerine, sonraki haftalarda et, yumurta sarısı, baklagiller gibi protein kaynakları eklenebilir.

İlk Denenmesi Gereken Besinler

İlk etapta sebzelerle başlamak (havuç, kabak, balkabağı), bebeklerin tatlı meyvelere alışıp sebzeleri reddetme riskini azaltır. Yoğurt da ilk seçeneklerden biri olabilir çünkü hafif ve probiyotik açısından zengindir. Glütensiz tahıllar (bebek pirinci, yulaf) de geçiş döneminde iyi bir seçimdir.

Parmak Yiyecekler (9+ Ay)

Bebeğin psikomotor gelişimiyle birlikte kendi kendine beslenme isteği artar. Bu dönemde pürelerden kademeli olarak parça gıdalara geçilmelidir.

Parmak Yiyecek Nedir?

Parmak yiyecek, bebeğin kendi eliyle kavrayıp ağzına götürebileceği boyut ve kıvamdaki gıdalardır. Bu yiyecekler bebeğin ince motor becerilerinin gelişmesini, çiğneme reflekslerinin güçlenmesini ve bağımsız beslenme alışkanlığının kazanılmasını destekler.

Bebek Ne Zaman Kendi Yemeye Başlar?

Bebekler genellikle 8-9. aydan itibaren nesneleri parmaklarıyla kavrama (kıskaç hareketi) becerisini kazanır. Bu beceri geliştiğinde parmak yiyeceklere geçiş yapmak uygundur. Bebeğin masada oturabilmesi, başını kontrol edebilmesi ve yiyeceklere uzanma isteği göstermesi de hazır olduğunun diğer belirtileridir.

Parmak Yiyecek Önerileri

• Buharda haşlanmış brokoli çiçekleri.
• Yumuşak havuç çubukları (haşlanmış).
• Yumuşak kabak parçaları.
• Muz, avokado, şeftali dilimleri.
• Yumuşak peynir küpleri (lor, beyaz peynir).
• Tam tahıllı bebek bisküvisi veya ekmek parçaları.
• Haşlanmış makarna (kısa ve kalın şekiller).
• Omlet veya haşlanmış yumurta parçaları.

Ek Gıda Sık Sorulan Sorular

Sonuç: Ek gıdaya geçiş, bebeğinizin büyüme ve gelişme sürecinde önemli bir kilometre taşıdır. Doğru bilgilerle, sabırla ve sevgiyle ilerlendiğinde hem bebeğiniz hem de siz bu süreci keyifle yaşayabilirsiniz. Unutmayın ki her bebek farklıdır; karşılaştırma yerine bebeğinizin kendi gelişim temposuna saygı göstermek en doğru yaklaşımdır.